SỐ: 251 - tác giả LÊ THỊ MINH NGHIỆM

Màu xanh cuộc đời

Cái màu xanh ấy rất xanh

Giữa trưa nghe nắng vàng hanh xạc xào

Tiếng bầy chim két trên cao

Cho muôn giọt nắng rọi vào âm thanh

Tiếng gì rơi rất mong manh

Ngả nghiêng chiếc lá trời xanh lạ kỳ

Con đường cong một nét mi

Bờ mương cỏ mọc xanh rì bước chân

Cái màu xanh ấy mênh mang

Mở ra ở giữa rừng vàng hôm nay

Hương cà phê lựng bàn tay

Hoa cà phê trắng vai gầy của em

Cái màu xanh ấy tôi thương

Là màu đồng lúa nên hương vụ mùa

Màu xanh xanh đến bất ngờ

Hiện lên trong những giấc mơ cuộc đời

Màu xanh xanh đến tận trời

Là màu cuộc sống muôn lời yêu thương.

SỐ: 251 - tác giả HUỆ NGUYÊN

Thì thầm đơm nụ trăm năm

Từ độ con trăng cời thêm ngày nhớ

đêm rót đầy giọt mắt em

giọt mắt giấu vào bước chân ta về sau một chiều lên rẫy

đôi tay em trỉa hạt

trên lưng cõng mặt trời

đôi mắt em long lanh

câu ay ray* ngọt ngào vắt ngang triền núi

đêm này

gió trộm hương giấu nơi cầu thang nhà dài

để giấc mơ ta, mùi tóc em cứ thầm thì hát

ta muốn chạy hết đêm để đến được ngày

nắm chặt lấy tay em như chiều qua bên suối

xin em đừng bối rối

ta nói lời thật bụng:

ayong khăp adei!**

nguyện cùng em ăn cơm chung một nồi

uống chung quả bầu nước

ngày mưa cùng trỉa hạt

ngày nắng cùng lên nương…

hãy bắt ta về kết làm ung mô***

nghe chăng em lời yêu tràn ngực núi

mùa thơm nụ trăm năm?

22.5.2013

(*) Ay ray: làn điệu dân ca của người Eâđê

(**) Ayong khăp adei: anh yêu em

(***) Ung mô: chồng vợ

SỐ: 251 - tác giả TRẦN VĂN THỦ

ĐÊM GIỌT CHÂU

Truyện  ngắn

         

Đêm đã đi vào chiều sâu của nó. Cái tĩnh lặng của màn đêm mênh mông trong khuya vắng, tưởng như nghe rõ được những làn gió đang lay động cái mùi hương êm dịu đang tỏa ra từ những chùm hoa trên giàn thiên lý ở ngoài hiên. Áp người gọn vào trong vòng tay ấm áp của chồng, Thúy những tưởng chị có thể ngủ ngay được. Thế mà, đêm càng sâu, chị lại thấy lòng càng chộn rộn, cồn lên những điều trăn trở. Chị khẽ gỡ tay anh ra, lặng lẽ ngồi dậy và trong sự yên tĩnh đến vô cùng của thinh không, chị bỗng nhìn thấy thật rõ những lỗi lầm của chị, những lỗi lầm đang khiến sự hối hận trong chị trào dâng.

Anh vẫn ngủ say, gương mặt rắn rỏi bình thản, mềm lại trong giấc ngủ sâu mà nét hân hoan của niềm hạnh phúc vẫn còn lộ rõ. Nhìn anh say sưa ngủ, chị nhận rõ được tình yêu của anh, sự thủy chung, đắm say đến cuồng nhiệt anh dành cho chị và chị thấy cái chắc chắn, bền vững của mối tình mà cuộc đời con gái chị đã trao gửi cho anh.

Vậy mà… từ đôi mắt tròn to đang nhìn vô định vào đêm vắng của chị, từ lúc nào không biết, đã ấng ra hai giọt nước mắt, hai giọt nước mắt ấy đầy lên ở chỗ khóe mắt, rồi chảy ra, lăn dài ở trên hai má nhợt nhạt của chị và rơi xuống người anh nóng hổi.

Chị đã phản bội anh, chị đã làm hoen ố cuộc đời người vợ của chính chị. Mà vì điều gì nhỉ, chị thấy cay đắng ở trong lòng, khi nhận ra sự vô lý của mình. Anh đã hẹn với chị ngày anh sẽ về  quê, nhưng rồi nơi đường biên giới bất ngờ có toán người vũ trang xâm nhập và đơn vị của anh đã được lệnh tập trung cho nhiệm vụ chốt chặn và lùng sục. Khi công việc hoàn thành, ngày anh hẹn về với chị đã trôi qua được gần một tháng. Trong điện thoại gọi về cho chị, anh đã chân thành tâm sự với chị như vậy. Nhưng đáp lại anh lại là cả một sự bực tức quá đáng đến vô lý của chị, bởi chị biết mình đẹp, quyến rũ và có sức thu hút đàn ông. Chị không chỉ biết rõ về chị như  thế, chị còn biết dù biết chị đã có chồng, nhưng vẫn còn có không ít những kẻ lúc nào cũng ước ao được săn đón chiều chuộng chị, ước ao được tuân phục chị và đã thật khốn nạn thay, khi chính chị lại thấy thích thú, vui sướng với những điều như thế. Trong thâm tâm, chị đã từng kiêu hãnh đến tự tin khi thấy mình có được cái khả năng chi phối, sai khiến kẻ khác bằng cách ban phát cho họ chỉ là nụ cười hay một ánh mắt ướt rượt của chị. Vậy mà chồng chị, anh lại không nhận ra được điều đó, coi ở trên đời này còn có thứ hơn cả sắc đẹp, sự quyến rũ của chị, chống lại cái quyền năng mà chưa một lần, chị thấy nó không có tác dụng ở cuộc sống nơi bốn xung quanh chị. Thì nhất định điều đó là không thể được, không thể chấp nhận được. Sự thất vọng, cái bực bội của chị khi anh không về được, tệ hại thay nó lại lóe lên ở trong chị như là sự bất cần của lòng tự trong bị xúc phạm. Bình thường khi  những sự việc như vậy xảy ra, có khi chỉ cần một cái nắm tay thật chặt, một câu nói dịu dàng hay một nụ hôn ôm xiết là có thể  mọi việc sẽ được hóa giải. Nhưng anh lại ở quá xa để có thể làm được như thế, trong khi đó cuộc sống ở quanh chị lại là những dễ dãi của vật chất, là những thán phục với tôn vinh mà chị đã quen nhận, quen nghe. Vậy mà chị lại bị bỏ rơi, lại bị từ chối, thì chắc đó là chuyện động trời và hẳn phải là có vấn đề khi người đó lại là anh. Tức tối, chị nghĩ phải làm một cái gì đấy để anh biết, để không có lần thứ hai như vậy nữa xảy ra và trong cái mớ hỗn độn của những nông nổi đó, chị nghĩ đến những ánh mắt đã từng nhìn như dán vào nơi cổ chị hay ngực áo của chị mà thỉnh thoảng chị vẫn thường bắt gặp. Thật ra, chị cũng chỉ nghĩ ở một mức độ nào đó như là để cảnh cáo anh, để giải tỏa sự ấm ức của chị, chứ bản chất của chị không phải là con người như vậy. Nhưng khốn thay, tình yêu nó là thứ mỏng manh thật dễ vỡ, vì hạnh phúc của cả đời, người ta phải nâng niu quí trọng nó và thường xuyên bồi bổ, chăm sóc nó, chứ đâu phải là thứ để đem ra đùa cợt với thách đố. Vậy mà chị đã chẳng thể nhận ngay ra được điều đó, để rồi bây giờ …

Nước mắt đã chảy ra thành dòng và lăn dài ở trên hai má của chị,  khiến gương mặt của chị như nhòa vào đêm tối. Chị đã có năm tháng tuyệt đẹp với anh và những năm tháng ấy, đáng ra phải được nhân lên và nối tiếp, nhưng chỉ vì giây phút yếu lòng, chị đã giây lên những vết đen ố nhất, để rồi bây giờ khi nhận ra được cái giới hạn tận cùng của sự giả dối, chị đã phải trả giá bằng chính sự trong sáng của cả cuộc đời chị. Bữa đó sau khi tình tự với chị, hắn đã nhìn mãi vào nơi bầu ngực của chị, rồi đột ngột đề nghị chị nghỉ phép. Chị đã không hiểu nhưng vẫn nghe theo lời của hắn. Và bây giờ thì chị đã nhận ra được rằng: Lúc ấy hắn đã nghĩ chị có thai và hắn bảo chị nghỉ phép vào thăm anh để rũ bỏ trách nhiệm của hắn. Sự bẩn thỉu đến mức ấy là cùng.

Không, chị không phải là kẻ lừa dối, chị không thể và không bao giờ muốn là kẻ lừa dối. Chị những muốn gào to, muốn thét vào cái mặt đạo mạo của hắn như thế. Nhưng chị đã không thể, vì chị đâu có còn là duy nhất của anh nữa. Nhục nhã, chị gục xuống và toàn thân chị run lên trong những tiếng nấc như đứt đoạn. Trời ơi, anh sẽ nghĩ sao khi biết rõ sự thật này. Đức tin ở tình yêu của anh với chị sẽ ra sao khi mọi việc được phơi bày. Trong chị những hình dung về những gì của đổ vỡ hiện ra cùng với nỗi xót xa, cay đắng thấm đẫm trong nỗi niềm  của chị.

Đau khổ, chị lén nhìn anh, anh vẫn ngủ say, gương mặt rạng rỡ và khuôn ngực rắn chắc gồng lên bởi những hơi thở mạnh mẽ. Không, chị không muốn mất anh, chị sẽ nói ra tất cả. Chị không dám cầu xin ở anh sự tha thứ. Nhưng chị chỉ xin anh hiểu cho lòng chị, hiểu cho tình yêu của chị, cho dù nó có là muộn mằn đi chăng nữa. Cái gường chợt kêu lên cót két, bởi anh khẽ trở mình. Tiếng động khiến chị vội co rúm người lại và mồ hôi nơi trán chị rịn tóa ra. Chị những tưởng anh trở dậy và bắt gặp hành vi bội bạc chị. Không, chị phải chia tay anh thôi, cho dù với sự độ lượng, lòng cảm thông, anh sẽ tha thứ và vẫn yêu chị, thì chị cũng không thể. Cuộc sống với tất cả những gì đã qua, thời gian sẽ để lại dấu ấn của nó trong mỗi con người về niềm vui, về nỗi buồn, về hạnh phúc hay khổ đau và với chị, sự vấp ngã này chắc chắn nó sẽ mãi mãi là chiếc kim hiểm độc, găm suốt trong cuộc đời của chị, mà rồi đây, bất cứ lúc nào có thể, nó sẽ trồi nhói lên, đâm thẳng vào sự bình yên của chị, bắt chị phải gục mặt qui hàng. Sự rã rời và đau khổ đến tột cùng ấy khiến chị thấy cổ họng của mình  nghẹn tắc lại.

Suốt một tháng qua sống trong tình yêu, chị mới hiểu được thế nào là giá trị đích thực của nó, hạnh phúc không hẳn là cứ có nhiều tiền bạc, hắn đã sẵn lòng đáp ứng mọi những yêu cầu của chị, để rồi điều chính nhất hắn đã đạt được là thỏa mãn dục vọng của hắn khi giày vò thân thể chị và hắn đã làm được điều đó, chứ đâu hắn có cần biết chị thích hay không thích. Cuộc sống là tổng thể của những vấn đề, nhưng bao giờ chả vậy: Điều giản dị, trong sáng, sự hy sinh, lòng chung thủy mới là sự căn bản và cho dù nó có xuất phát từ những điều nhỏ bé nhất, thì bản chất của nó cũng vẫn là đem lại sự bình yên và hạnh phúc, chị đã nghĩ thế, để rồi bây giờ chị mới nhận ra được thế.

Vậy mà chị đã lầm lẫn oán trách anh rồi dễ dàng phản bội anh, chỉ vì anh không về được với chị như đã hẹn.

Trời ơi, từ trong sâu thẳm những rối bời của chị, chị đã để cho hai cái tiếng ai oán đó nó thoát ra nghe đến não ruột. Đêm vẫn thanh vắng và lặng lẽ trôi, đâu đó tiếng của con vạc ăn đêm lạc đàn chợt tác lên trong tội nghiệp.

Tuấn tỉnh dậy, nhìn gương mặt của vợ mình nhạt nhòa trong nước mắt, anh hiểu điều đã xảy ra, nhưng trong anh niềm yêu thương, sự che chở vụt dâng lên. Ngồi dậy, anh ôm gọn hai bờ vai mền ấm của chị vào lòng, rồi khẽ khàng lau đi những giọt nước mắt đang chảy tràn ra trên gương mặt của chị:

- Đừng khóc nữa em, rồi chúng mình sẽ ở bên nhau mãi mãi mà – Tuấn thì thẩm trong lúc Thúy khẽ cựa mình, chị quay mặt đi trong thảng thốt:

- Anh Tuấn, em đã không…

- Đừng – Tuấn ngăn lời Thúy lại – Đừng nói gì nữa em nhé, đừng bao giờ nói gì thêm nữa. Tình yêu của chúng ta mới là tất cả, còn nếu như có một giây phút nào đấy, ta đã yếu lòng, thì đó cũng chỉ là cái gợn gạo, cái quá khứ đã qua. Hãy sống với hiện thực em à, bởi đó mới chính là những điều để ta nghĩ về ngày mai của mình. Anh đã nghĩ rồi, khi về nhà, em sớm thu xếp mọi công việc để xin chuyển hẳn vào đây với anh.

“Vào đây?” Thúy không nghĩ là mình đã nghe lầm, nhưng chị vẫn hỏi lại như vậy.

- Ừ vào đây em à. Cách đây ba cây số, ở khu tái định cư, người ta đang xây dựng trường học và rất cần giáo viên. Em vào đây với anh và đi dạy các em học sinh ở đó nhé.

Chao ơi, chị không ngờ là vậy. Anh vẫn thế, vẫn như ngày xưa đằm thắm và yêu thương chị. Chị biết, anh biết mọi việc, biết hết tất cả, nhưng tình yêu của anh cùng với những cảm thông sâu sắc nhất, anh đã nâng chị dậy từ sự đổ nát của phẩm giá, cho chị một chỗ dựa vững chắc cùng với niềm tin mãnh liệt vào sự tốt đẹp của tình yêu, của cuộc sống với con người.

Ngoài kia tiếng gáy báo sáng của một con gà rừng nào đó đã vang lên. Đêm nhạt dần rồi ngày bừng sáng bởi những tia nắng ban mai xiên chiếu xuống.

Họ trở dậy thu xếp mọi thứ để Tuấn đưa Thúy ra bến xe, mua vé trở về nhà.

Chiếc ôtô khách chạy chậm dần vào bến rồi dừng hẳn lại. Thúy chờ cho mọi người ở trên xe xuống hết rồi mới thong thả bước xuống và đi ra phía cửa bến. Chị quay lại khi nghe có tiếng người gọi tên chị vang lên, rồi không biết từ đâu, chị thấy hắn bất ngờ xuất hiện, chạy đến và lắp bắp nói trong hơi thở gấp gáp:

- Ôi. Vậy là em đã về rồi, cả tuần nay, ngày nào anh cũng ra đây để chờ em đấy. Sao hôm nay mới ra, đưa túi đây anh xách cho nào.

Thúy sững người lại khi trông thấy hắn chạy đến, nhưng chị kịp trấn tĩnh ngay được và nhìn thẳng vào cái mặt đang có nụ cười hơn hớn của hắn, rồi lấy sức bình sinh chị giáng thẳng vào đấy một cái tát nảy lửa, đúng vào lúc hắn cúi xuống chạm tay vào cái quai túi của chị định xách hộ, rồi quay người, chị đi ra ngoài bến xe, bỏ lại đằng sau cái mặt nhăn nhó vì rát bỏng của hắn cùng với những ánh mắt tò mò của những người ở xung quanh.

SỐ: 251 - tác giả H’XÍU HMOK

AMÍ CÒN YÊU CHỊ LẮM

Truyện ngắn

Ánh mặt trời buông tà tà sau chân đồi, con chim giật mình cất tiếng kêu lanh lảnh, cắm đầu cắm cổ bay theo ánh hoàng hôn đang nặng nề lê bước chân đi ngủ. Sâu trong rừng, tiếng chim kêu đêm nghe rợn tóc gáy...

Khói bếp lờn vờn trong căn nhà thiếu ánh sáng, vẽ nên những hình thù ma quái, chập chờn. Có tiếng ai mở cửa, cánh cửa di chuyển kêu ọt ẹt. Cô gái bước vào, đặt những thứ đang xách trên tay xuống, lại bếp khơi khơi hòn than vùi trong tro ấm, cho thêm vài nhành củi. Hồi sau, lửa bén, tiếng củi cháy nghe tanh tách.

Mày về rồi hả?

...

Sao mày không trả lời, mày ghét tao thế sao...? Thôi, tùy mày, tao không cản nữa... mày muốn đi thì mày cứ đi, đừng lo cho tao...

Sao amí nói thế, con không lo thì còn ai lo cho amí đây...

Tao sống một mình quen rồi, mày đi thì tao cũng không buồn đến chết đâu. Mày cứ đi đi...

...

Amí nói thế thôi, chứ trong lòng amí đang đau từng khúc ruột. Chị Rem bỏ đi, bỏ amí, bỏ anh Kry. Amí buồn, anh Kry cũng buồn, chỉ có chị Rem không buồn. Anh Kry thôi không sang nhà đã ba tuần nay, anh cũng thôi không nhớ chị Rem nữa. Hôm trước anh bảo buôn bên kia có người sang hỏi, anh sẽ về bên đó, sắp đeo vòng đồng của người ta rồi. Anh Kry sẽ không sang đây thăm Ry và amí nhiều như trước nữa. Đôi mắt nâu amí chợt sâu thăm thẳm, tưởng chừng có màn đêm nào lọt vào đọng lại trong đó. Amí gượng cười, mừng cho anh Kry.

Amí hơn bốn mươi, bước qua một đời chồng, amí không nối dây mà ở vậy nuôi Rem và Ry. Người amí cao to, da ngăm ngăm, tóc quăn tít cháy nắng. Amí hay ngậm cái tẩu thuốc, lâu lâu lại rít rít, khói thuốc bay vòng vèo. Amí ngồi bên bếp lửa, vừa cơi lửa vừa ngậm tẩu thuốc, Rem và Ry ngồi cạnh. Buổi tối, ba mẹ con cùng ngồi quanh bếp lửa, nướng ít bắp già hay ngồi rang bắp khô, Rem và Ry ngồi nhai lép nhép. Cái thú của tụi con nít thưở còn thơ. Ấy vậy mà vui lạ.

Cái thời ấy qua lâu rồi, chị Rem giờ đã lớn, Ry cũng lớn. Rồi thì mỗi người mỗi cách nghĩ, hướng đi riêng. Buôn của Ry giờ đông vui nhộn nhịp, đường ngang ngõ dọc chạy thẳng tắp. Người trên phố hay ghé về, lục tìm thứ gì đó, rồi đi. Họ khác người ở đây, từ lối ăn nói đến cách ăn mặc. Họ là người thành phố mà.

Hai chị em Rem và Ry mỗi người mỗi nét. Chị Rem mảnh mai, cao dong dỏng, da ngăm nhưng tươi tắn, nhìn thích mắt. Ry cũng da ngăm, nhưng lùn hơn chị. Ry có chiếc răng khểnh, đôi mắt sáng. Chị Rem lớn hơn Ry hai tuổi mà ra chiều thiếu nữ lắm, đám con trai trong buôn cứ đi theo hoài, nhưng mà chị Rem không ưng người nào. Chị Rem hay ngồi một mình bên bờ suối, suy tư rồi bất chợt cười một mình. Anh Kry lớn hơn Rem một tuổi. Hồi nhỏ ba anh em hay chơi chung. Anh Kry dạy chị em Rem thả diều, cưỡi bò và đi tắm suối. Thời đó lông nhông cả ngày, về tới nhà là trời sẩm tối, amí thường la mắng, sao chúng mày ham chơi không chịu nhìn mặt trời mà tìm lối về nhà. Sau này cả ba lại đi học chung, chị Rem chỉ cho Ry với anh Kry cách đọc, cách viết. Chữ anh Kry xấu tệ, nguệch ngoạc như giun bò nên bị chị Rem chê hoài.

Ba người thân nhau là thế, cứ tưởng rằng chị Rem với anh Kry rồi sẽ thành một cặp. Nhưng lớn lên rồi, mọi thứ đều khác. Anh Kry có thích chị Rem, chắc là thế. Đi rừng về, anh hay dành riêng cho chị một nhành lan rừng mọc bám vào thân cây, anh cưa ngang đoạn cây, giữ gìn cẩn thận sợ làm hoa lan héo. Nhưng chị Rem chẳng để ý điều đó, hoặc cố tình không để ý. Chị nhận hoa lan của anh với sự thờ ơ, hờ hững. Chị bảo, hoa đẹp rồi cũng tàn, đẹp chỉ là khi chúng ở trên cành, hoặc là chúng được chăm sóc nâng niu...

Chị Rem thích xem phim. Nhà ama Yoi có cái ti vi màu cũ chiếu phim vào buổi tối, tối nào chị cũng đi xem, xem rồi về hay ngồi ngẩn ngơ, cười mỉm. Anh Kry không thích xem phim lắm, nhưng tối nào cũng qua xem, đi cùng chị Rem, rồi đưa chị về. Hầu như ngày nào cũng thế, như thể đó là điều hiển nhiên và cũng không mấy ai bận tâm nhiều, trai gái thanh niên mà, tuổi đó nó vậy.

Rồi một hôm, có một nhóm làm phim về buôn tìm kiếm diễn viên cho bộ phim mới. Chị Rem đăng ký đi liền, rồi chị đậu thật, và chị đi, chắc chắn là chị đi. Trước ngày chị đi, amí hỏi chị có phải con amí không? Chị nhìn amí trân trân, vẻ khó hiểu. Amí nói, nếu chị là con amí thì hãy ở nhà, đừng đi theo người ta, con gái trong buôn này chưa ai đi xa cả, amí không muốn chị đi như thế. Rem ngậm ngùi, nước mắt lưng tròng. Thôi thì, không đi nữa. Rem trở nên ít nói ít cười, cứ ra vào lầm lũi như cái bóng, chẳng nói chẳng rằng. Một đêm nọ, Rem khóc. Ban đầu chỉ khóc thầm, rồi trở nên rấm rứt, amí nghe được, hỏi lý do, hỏi hoài chị không nói, amí tức rồi amí chửi. Chị lặng im, không khóc thêm.

Căn nhà xưa bỗng vắng tiếng nói cười, Rem không còn bước ra bước vào với những câu hát thầm lẩm nhẩm trong miệng, đôi mắt trong biết nói không còn mở to ngước nhìn bầu trời mơ mộng nữa, chị Rem đi thật rồi. Amí lặng câm, ra vào như cái bóng, ngọn khói tẩu thuốc vẫn trôi vòng vèo trong không khí, có điều, nó bỗng trở nên câm lặng nhiều hơn. Ry nhìn đôi mắt amí, đôi mắt sâu và đen, một màu tối thăm thẳm, và buồn. Ry biết, amí thương chị Rem nhiều lắm, nhớ chị Rem nhiều lắm, có điều amí không nói ra thôi. Dường như mọi sự nhớ thương đều được amí dồn nén vào làn khói thuốc cả, bởi thế, amí lặng thinh không nói câu nào. Ngày anh Kry làm lễ cưới, đeo chiếc vòng đồng của chị Nhon ở buôn bên, amí lặng lẽ quay đi, lầm lũi bước vào chái bếp, cời lại ngọn lửa đã  tắt ngúm, than cũng chẳng còn hồng. Anh Kry làm rể bên đó, ngày ngày cùng vợ lên đồi, hai vợ chồng xem chừng hạnh phúc, anh Kry cũng hiền lành lại chịu khó, nhưng biết sao được, anh không có duyên làm rể nhà amí, nên đành thôi.

Một năm trôi qua mà tóc amí bạc hơn nửa đời người, amí thôi không nhớ thương chị Rem nữa, có lẽ vậy. Amí vẫn lặng lẽ, ra vào như cái bóng, trong ngôi nhà dài quạnh vắng. Anh Kry giờ đã có đứa con gái kháu khỉnh, mắt tròn long lanh, mở to chớp chớp hàng mi cong, nhìn mà yêu lắm. Amí thường nhìn con bé, lại có chút cảm xúc gì đó, bồi hồi, rưng rưng. Ry cũng lớn rồi, cũng biết cách dệt được cái chăn đẹp, bổ củi, giã gạo đã thành thạo. Thôi thì cũng đến tuổi rước rể còn gì.

Đêm, bên bếp lửa. Hai cái bóng đổ dài trên vách nứa, lập lòe lay lay theo ánh lửa trong đêm. Amí ngồi trầm ngâm, Ry ngồi bên cạnh. Rồi amí hỏi:

Tuổi thì cũng tới tuổi rồi. Mày có ưng thằng nào chưa?

... Sao amí lại hỏi chuyện đó?

Ry ngập ngừng, thẹn thùng đỏ mặt, bất ngờ trước câu hỏi mà amí chưa bao giờ nhắc đến. Từ khi chị Rem đi, Ry quen dần với việc không có chị và anh Kry bên cạnh cùng chơi đùa, đổi công hay đi xem phim bên nhà hàng xóm. Ry thường lủi thủi một mình, lâu lâu cũng đi chơi với mấy cô gái khác cùng tuổi. Nhưng mà đi thế thôi, chứ có bao giờ để ý chàng trai nào trong buôn đâu, giờ amí hỏi thế, không lẽ nào...

Tao hỏi thế thôi, mà mày cũng đến tuổi rồi mà, nhà mình không có bóng dáng đàn ông, ra vào cũng buồn. Mày rước chồng về rồi sinh đứa con cho tao có cháu bế, tao thèm nghe tiếng con nít cho nhà bớt hiu quạnh... Con Rem nó đi rồi, không biết giờ đang ở đâu. Tao cũng già rồi, không buồn nhớ nó nữa, nó không còn là con tao nữa rồi. Giờ mỗi mày là con gái tao, mày không nuôi tao thì tao ở một mình, nhưng dù sao thì tao cũng phải cưới chồng cho mày chứ.

Vậy... có ai đánh tiếng rồi hả amí?

Ừ, tao nghe anh em nhà thằng Y Bap có ướm hỏi rồi, nếu được thì tao bảo cậu mày sắm cái vòng đồng với con heo nái mang qua đó hỏi chuyện. Tao thấy thằng Bap cũng được, nó hiền lành, lại có bằng cấp, đi làm cũng được thời gian rồi, nó lại thích mày, thế thì cũng tốt. Mày thấy thế nào?

Sao nhanh thế amí, con chưa muốn lấy chồng đâu. Con còn nhỏ mà...

Nhỏ gì nữa, tao già rồi, hồi bằng tuổi mày đã sinh con Rem đấy, đời người chẳng mấy, đến khi tao đi gặp ama mày ở buôn atau còn có cái mà kể, chứ mày chưa lấy chồng thì tao chưa yên tâm được. Nhà mình không nhiều đất rẫy gì, tao cũng chỉ có mình mày, thôi thì rước chồng cho mày rồi tao chia luôn cho vợ chồng mày mảnh đồi bên kia, cứ thế mà làm, phần tao thì có vạt đồi cuối buôn là đủ tao tỉa lúa ăn dần...

...

Câu chuyện của hai mẹ con còn tiếp nữa, dù Ry chưa thực sự ưng, nhưng amí có vẻ đã quyết định rồi, Ry cũng không muốn làm amí buồn, amí buồn chị Rem là đủ rồi, Ry sẽ nghe theo amí.

Ngày cưới của Ry có đông anh em họ hàng đến chúc mừng. Ông aê Bap đứng ra làm chủ hôn, tận tay đeo nhẫn vào ngón tay cháu dâu, bên này thì ama Ben đại diện nhà gái trao nhẫn cho chú rể. Họ hàng nhà gái mang quà mừng là vòng đồng đeo vào cổ tay chú rể, bao nhiêu vòng đồng là bấy nhiêu anh em bên nhà gái. Chiếc chăn thổ cẩm rộng năm đường khung dệt do Ry tự tay dệt được đem ra làm của sính lễ biếu mẹ chồng. Năm ché rượu vít cần liên tục, con heo nái nuôi cả năm tuổi dành làm của lễ cho mẹ chồng được làm thịt ngay hôm đó, còn phần lễ cha chồng thì tính ra tiền mặt. Mọi người ăn uống vui vẻ mừng hạnh phúc đôi trẻ. Tiệc tan, mọi người ngà ngà say, hơi men rượu cần thơm thơm đưa theo gió.

***

Cuộc sống cứ bình lặng trôi đi, buôn Êa Kuôl cũng từng ngày thay đổi, hòa theo nhịp sống hiện hữu. Buôn Êa Kuôl bây giờ khá giả hơn trước, người dân có thêm tivi, máy cày, bắt kịp nét hiện đại. Ngôi nhà dài của amí Rem (bây giờ là aduôn Nyna) đón thêm thành viên mới, bé Nyna ra đời trong sự mừng vui của cả nhà, nhất là bà ngoại. Nụ cười móm mém của bà lại xuất hiện sau tháng ngày tưởng chừng đã mất đi mãi mãi. Ry (giờ là amí Nyna) giờ làm cán bộ phụ nữ, cùng chồng làm việc ở xã. Ngày thường hai vợ chồng đi làm ở xã, lâu lâu thì cùng vác cuốc ra thăm vườn. Hai vợ chồng hạnh phúc, điều đó cả buôn này ai cũng công nhận.

***

Amí đón nhận những niềm vui mới ở tuổi xế chiều trong ngôi nhà bi bô tiếng con nít. Một ngày trời đẹp, nắng tỏa vàng những con đường đất đỏ chạy khắp buôn, chị Rem trở về, trên chiếc ôtô bốn chỗ đời mới. Mọi người ùa ra xem người cô gái lạ về buôn, mái tóc vàng, cách ăn mặc sang trọng. Chị Rem giờ đã là người nổi tiếng, chị có mặt trong nhiều bộ phim truyền hình được chiếu trên tivi, cả buôn này ai cũng biết. Hôm nay chị về lại buôn mình, về gặp lại amí. Amí đón chị bằng nụ cười vui mừng và hạnh phúc, nụ cười rạng ngời giữa cái nắng ban trưa. Amí thôi không còn giận chị Rem nữa, chị vẫn là cô con gái của amí như ngày nào. Amí còn yêu chị lắm.

Người nổi tiếng về buôn, mà lại là người con trong buôn. Điều này chưa từng có ở buôn Êa Kuôl, nhưng nó không phải là điều quan trọng, chị Rem đã về đoàn tụ cùng gia đình, đó là điều hạnh phúc nhất.

  Trại sáng tác, Gia Lai, Tháng 6. 2013

SỐ: 251 - tác giả HỒ THỊ THU HIỀN

YOU ONLY LIVE ONCE –

BẠN CHỈ SỐNG MỘT LẦN

Truyện ngắn

Trời lại đổ mưa, những giọt mưa cứ ngày càng dày đặc và bầu trời thì xám ngắt một màu. Rồi cảm xúc lại ùa về!

Tôi thích mưa, tâm trạng lúc này đã tươi lên một chút. Tôi thấy người nhẹ bẫng. Thả mình vào mấy tuýp màu và cây cọ, ý tưởng chợt lóe trong đầu rồi vụt nhanh. Tôi giữ lấy, từ từ cảm nhận. Tôi bước đến giá vẽ và bắt đầu.

Cây cọ như múa trên bàn tay. Tôi thả lỏng toàn bộ cơ thể. Tôi vẽ bầu trời: rất xanh - màu xanh bích. Bầu trời như chuỗi ngọc lam bảo rất đậm và lớn, tỏa ánh hào quang diệu kì, Tất nhiên là phải có điểm xuyết vài đám mây trắng gợn li ti. Tôi vẽ cô bé, em ngồi trên chiếc xích đu, khuôn mặt biểu lộ sự vui tươi hơi gượng gạo, chiếc xích đu màu trắng bạc - gam màu mà tôi thích nhất. Mắt em lóe lên một tia hi vọng và nhìn vào khung trời xanh trong. Em sẽ ngồi như thế thật lâu dưới bãi cỏ xanh rờn, hai tay dang rộng ra ôm trọn khoảng không gian vắng lặng. Ẩn sau sự tươi vui là một nỗi buồn khó tả. Em mới mất bà!

Bức tranh hoàn tất trong hai ngày. Tôi gửi đến cuộc thi vẽ cấp thành phố, ước mong sẽ rinh được giải thưởng lớn về nhà. Anh hai tôi, là một người tài năng trong việc thiết kế đồ họa. Có lẽ hai anh em được thừa hưởng sự đam mê hội họa từ ba- một nhà họa sĩ giỏi. Anh hai vừa đạt giải nhất trong cuộc thi làm phim hoạt hình chủ đề bảo vệ nguồn nước. Điều đó làm ba mẹ rất tự hào, và tôi cũng tự hào về anh nữa. Vì thế tôi có thêm động lực để vẽ, để đạt giải cao và làm cả nhà tự hào.

Cuối cùng tôi đạt được giải ba. Cầm trên tay tờ giấy chứng nhận và tiền thưởng. Tôi nhảy cẫng lên sung sướng, về khoe với anh liền.

- Anh, em vừa được giải ba cuộc thi vẽ tranh cấp thành phố.

- Ừ, em của anh ngoan lắm, giỏi lắm, gắng lên nữa nhé! Anh xoa đầu tôi.

- Em sẽ như anh, sẽ học vi tính và giỏi bằng anh.

Anh tặng tôi một nụ cười toe. Tôi đợi ba về và cho ba biết thành tích mới này. Nhưng khi tôi hét toáng lên vì thấy ba ở cửa, vẻ mặt rất cau có.

-Ba, con đạt giải, ba xem nè!

Thì ba chỉ cười nhạt:

- Thôi nào, chưa được như anh hai đâu. Tránh ra nào, ba đang rất bận.

Tôi không thể nào ngờ về thái độ của ba. Ông chỉ buông một câu nói nhẹ nhàng pha chút chế giễu. Tôi ỉu xìu rồi xụi lơ. Không khí buồn bã bao trùm lấy căn phòng.

Ăn cơm tối, thấy vẻ mặt bất thường của tôi, mẹ hỏi:

- Sao vậy, Huy?

- À… không sao đâu, mẹ ạ. Con tự nhiên không đói nên không muốn ăn. Tí nữa con ăn sau nhé.

Tôi liếc ba một cái, thấy ba vẫn im lặng, không tỏ thái độ gì. Anh hai chằm chằm nhìn tôi, nhíu mày. Tôi nhận được câu hỏi trong đôi mắt anh “Hôm nay nó sao thế nhỉ? Vui quá no luôn rồi!” Buông đũa xuống, Tôi vọt lẹ vào phòng. Tại sao ba không thương tôi nhỉ? Hic, ba bênh anh hai hơn tôi, ba thiên vị… hứ. Tôi chỉ cần một lời khen từ ba thôi mà!

Khi cả nhà đang xem ti vi, tôi chạy lại tủ thuốc, vớ đại đi lọ thuốc thật lớn, cho hết vào miệng và uống. Tôi thấy mấy diễn viên chính trong phim hay làm thế khi bực tức hay buồn rầu. Tôi nghĩ mình thật can đảm, can đảm tìm đến cái chết. Bụng tôi bắt đầu cảm thấy cồn cào vì chưa ăn gì. Rồi lịm đi. Khi mở mắt đầu tôi nặng trịch, xung quanh toàn màu trắng. Và tôi thấy anh trai mình đang tựa đầu vào ghế.

- Anh…

- Ồ, tỉnh rồi à. Ngốc quá. Sao lại cho hết cả lọ thuốc dạ dày của ba vào bụng thế kia?

- Em… không biết!

- Không sao rồi, ba đã kể cho anh nghe. Công việc của ba gặp khó khăn, lúc ấy tâm trạng không được vui nên không chúc mừng em. Ba thương em nhất nhà đấy nhé, chỉ không biết bộc lộ ra thôi- Nghĩ một lát anh tiếp lời-  Anh sẽ dạy cho em về đồ họa. Biết đâu, tương lai còn giỏi hơn anh đấy chứ… Quên mất, ba mẹ đang đi mua cháo cho em. Lớn rồi mà như con nít. Chúng ta chỉ sống một lần mà thôi, không nên tìm đến cái chết chỉ vì chuyện cỏn con này, nhớ nhé!

Anh mở cho tôi nghe vài bài hát, rồi cười cười. Tôi cũng gượng cười. Ba mẹ bước vào. Mẹ chạy lại bên tôi.

- Ngốc quá!

Ba thì gượng gạo:

- Ba xin lỗi, ba…

- Con không trách ba đâu. Con yêu ba nhất.

- Ừ… Ông nghẹn ngào không nói nên lời. Tôi ngồi nhổm dậy ôm chầm lấy ông.

Cuộc sống thật tươi đẹp, tôi phải cảm ơn thượng đế đã cho mình cuộc sống tươi đẹp ấy, đúng không? Và chúng ta chỉ sống có một lần trong đời mà thôi, hãy trân trọng những gì đang có. 

SỐ: 251 - tác giả Y NGUYÊN

ĐỒNG TIỀN LẺ

Truyện ngắn

 

Là câu chuyện nhỏ, rất nhỏ. Chỉ là một đồng tiền lẻ. Giống vô vàn những đồng tiền lẻ . Chỉ là một bà cụ. Cũng giống vô vàn những bà cụ khác. Ăn xin ư? Ờ, thì đất nước còn nghèo. Còn người ăn xin; tất nhiên! Nhưng….

Đấy, lại “nhưng” rồi. Sao mình nhiều chuyện thế không biết! Cậu ơi, cậu cho già… xin chút tiền lẻ. Trời Phật phù hộ cậu…. Một câu nói được lập trình; chỉ thay đại từ nhân xưng (cậu, cô, ông, bà…) cho tương thích với tình huống. Khổ, kẻ phát ngôn lại là bà cụ; một bà cụ quê trạc tám mươi. Gầy gò kinh điển. Quê mùa toàn diện – nghĩa là từ hình thức đến nội dung đều có thể đem minh họa truyện ngắn Nam Cao khá đắt! Từ bàn tay đen sạm, khô quắt, nhăn nheo chìa đến đúng lúc cái ví mở ra - đến cánh tay gầy guộc dính vào tấm thân cũng cõi còm, khô quắt không hơn. Và khuôn mặt. Khuôn mặt hấp háy đôi mắt nhập nhèm, miệng móm xọm, trán hằn ngang dọc dấu tích phân…

Tất cả đều gợi nhớ đến mẹ. Phải, mẹ. Nhác trông mà giật mình tưởng mẹ - trước khi kịp nhớ ra rằng: mẹ đã mất. Mà cũng có thể do liên tưởng, do ấn tượng về mẹ từ trước lúc đến trạm xăng; khi mình cuống quít khấn thầm bồ tát lúc kim xăng con ngựa sắt đã gác ngang vạch đỏ mà trạm xăng thì còn hun hút mù khơi. Mẹ theo đạo Phật. Khi khó khăn, con nhớ niệm Phật, niệm bồ tát…. Ấy là bài mẹ thường xuyên giáo huấn con cái lúc sinh tiền. Của đáng tội, mình chẳng theo đạo gì sất, nhưng tin lời mẹ, vẫn thường niệm Phật hoặc bồ tát những lúc đụng pha nguy cấp chẳng thể lùi. Như hôm nay…

Cậu ơi, cậu cho già…. Sao lại là bà cụ ấy nhỉ? Khó chịu quá. Lại còn giống hệt mẹ mình. Tại sao… Mà… con cháu cụ đâu? Ăn xin, lại là một bà già tuổi 80, thật quá sức! Chúng không biết rằng – như mình đây – khao khát cháy lòng muốn có mẹ để phụng dưỡng mà không biết tìm đâu sao? Mà mẹ mình cũng thật, lúc đói nghèo khốn khó thì sống, thì chung lưng đấu cật mà chịu đựng với con; khi dễ thở lại ra đi, không kịp cho con có một ngày báo hiếu. Ấy thật là chuyện chơi gian, không sòng phẳng! Không, mình không dám nói mẹ. Của tạo hóa. Số mình hẩm hiu nên mới thế.

Cứ nghĩ mẹ còn sống khỏe, sống dai. Thôi, từ từ tính. Làm ăn cái đã. Ai ngờ, thoắt cái, mẹ đã lẳng lặng ra đi trong sự ngỡ ngàng của cháu con. Nghiệt ngã, bàng hoàng – như một vố chơi khăm, một nước cờ sai không phương cứu vãn, hạ thủ bất hoàn…

*

Mớ tiền lẻ, mình nhớ rõ lắm: Năm đồng một nghìn, ba đồng hai nghìn, ba hay bốn đồng năm trăm gì đó - rõ ràng hôm qua vẫn còn trong ví, sao hôm nay lại sạch sành sanh; mà lại sạch sành sanh đúng lúc cánh tay bà lão chìa ra?

Thoáng lạnh người, nghĩ đến khả năng mình bị móc túi. Lật nhanh các ngăn ví còn lại. Không, không phải móc túi. Giấy tờ và những đồng bạc lớn vẫn nguyên. chợt nhớ ra: Ban sáng có vào siêu thị. Mớ tiền lẻ (chẳng đáng bao nhiêu mà) nhét cộm cả ví khiến phát bực. Móc, thanh toán tại quầy bằng hết; nghĩ bụng: Chẳng mấy chốc lại cộm lên ấy mà! Ma xui quỉ khiến gì mình lại làm thế không biết! Thường nhật, mình vốn cẩn thận: Trữ sẵn tiền lẻ để đối phó cùng người ăn xin. Không thể không cho. Nhưng tiền bạc thì hữu hạn, người khổ lại vô cùng; không chia nhỏ đồng tiền ra – lấy đâu “chịu đời” cho thấu? Mà đội quân ăn xin ấy giờ hùng hậu lắm: Già có, trẻ có, tàn tật có. Thật và giả. Chuyên và bán chuyên. Rối như mớ bòng bong. Dù gì cũng phải cho tất. Mắt phàm làm sao phân biệt thật giả. Miễn cưỡng phân biệt, nhầm ra thì phải tội. Vả chăng ngửa tay đi xin - xét ở phương diện nào - cũng đã là tận cùng bằng số. Thôi…

Cậu ơi, cậu…, cánh tay lại khều khều, đập đập, nài nỉ. Cẩn thận đến thế mà vẫn bị dính đạn. Vô duyên! Lỗi do lâu không gặp người đi xin nên hóa chủ quan. Làm sao đây? Không cho ư? Coi sao được – nhất là khi mình vừa lên giọng nghiêm khắc thầm phê phán đám cháu con vô tình của bà cụ ăn xin. Mà cho thì… tiền đâu ra? Ngăn ví đựng tiền lẻ trống trơn. Năm trăm, không. Một nghìn: không. Hai nghìn: cũng không! Thật bất nhẫn khi để bàn tay gầy gò, đen nhẻm ấy về không; nhưng quả thật mình bất lực. Việc đang vội; không lẽ phải… gửi xe, tìm chỗ đổi tiền!

Cụ ơi, cháu không sẵn tiền lẻ…. Kèm theo một bộ mặt hối lỗi. Thật thành khẩn. Đó là tất cả những gì mình có thể. Cánh tay chợt thõng thượt rớt xuống. Như bị đứt dây treo. Không, đứt lìa hi vọng thì đúng hơn. Cái bóng cõi còm quay mặt. Lại hấp háy đôi mắt nhập nhèm. Lại lụm cụm chống gậy đến bên một người khách khác. Lại chìa tay, nhẫn nại…

*

Đồng tiền mệnh giá năm nghìn ấy – có thật mình không thấy? Nói vậy là tự dối. Mình có thấy. Thậm chí, mình còn cố đẩy nó sâu hơn để bà cụ đừng nhận ra. Nhưng đó là một đồng năm nghìn. Nặng trịch. Tròn xoay. Lấp loáng. Không thể gọi đó là “đồng tiền lẻ”. Nó tương đương hai tờ hai nghìn cộng thêm một nghìn. Nó sánh ngang với 5 tờ một nghìn hoặc 10 tờ năm trăm. Năm nghìn, nó mua được cả tô bún bình dân hoặc ổ bánh mì tương đối. Tiêu chuẩn hành khất không thể xài sang kiểu ấy. Mua gạo về nấu cơm ăn – chứ tiền đâu bún bánh ngoài đường? Mình đây còn chả mấy khi dám léo chân hàng quán nữa là! Xưa nay mình giúp người chỉ quen năm trăm, một nghìn. Hai nghìn là hết mức; mà cũng họa hoằn – chỉ dành cho những tình huống “đặc biệt nghiêm trọng”. Lòng tốt nào cũng phải có giới hạn. Quá trớn là hỏng. Cái định mức lòng tốt ấy, mình tự đặt ra từ thời khốn khó và tuân thủ nghiêm túc đến giờ. Mình đâu thiếu lòng trắc ẩn. Đâu phải hẹp hòi. Có điều mình sống có nguyên tắc, không tùy tiện. Phá vỡ nguyên tắc một lần sẽ gây hiệu ứng dây chuyền, dẫn đến nguy cơ khủng hoảng. Mọi người phải hiểu điều đó. Chuyện này, mình cũng áy náy lắm; nhưng lỗi là do bà cụ. Xuất hiện không đúng lúc khiến mọi sự thành ra dở ẹc. Giá mà cụ xuất hiện, chìa tay hôm qua, hoặc… ngày mai, thì mọi sự đã ok. Mà nói đi nói lại, suy xa hơn, nghĩ kĩ hơn, đầu dây mối nhợ chuyện dở òm này vẫn do nơi… đám cháu con bà cụ mà ra! Sao chúng không không hiện diện nơi đây chứng kiến dùm bộ dạng đáng thương của mẹ hoặc bà chúng; chứng kiến dùm tình thế loay hoay không lối thoát của mình trước cái đáng thương xuất hiện rất chi không đúng lúc kia?

Mà… kể ra số bà cụ cũng đen thật. Về không chỗ mình còn có lí do chính đáng; chứ thằng cha khách kế tiếp, rõ ràng mình liếc thấy trong tay hắn cầm cả mớ tiền lẻ mà cụ cũng có xin được gì đâu? Ngày còn sống, mẹ thường bảo: Ấy là những sinh linh nặng nghiệp nên khốn khổ; không đủ phước để hưởng cả những điều mà ai cũng có thể. Nghĩ vậy cũng hơi yên tâm: Ra số bà cụ xui mới gây nên nỗi!

Nhưng cảm giác yên tâm - lạ chưa kìa! sao chỉ yên được mỗi một nửa. Nửa còn lại cứ bồng bềnh, chênh chao không chịu đứng yên. Ruột gan quằn quặn, nôn nao giống hệt say xe. Nhưng mình đang đi xe máy, đâu phải xe đò? Còn nữa, trước mắt cứ chập chờn cái bóng tròn vo loang loáng, quay quay của đồng cắc năm nghìn. Đồng bạc ấy đảo đồng đảo địa mỗi lúc một nhanh; sau đó là xoay, xoay tít! Ảo giác rồi. Có lẽ là do cái nóng ban trưa - kèm thêm ánh sáng hắt lên từ tấm áo nhựa đường phẳng gương, bóng nhẫy! Và nữa, lại cái dáng hấp háy, cõi còm, móm xọm, lập cập lập cà của bà cụ ăn xin…

Không, không phải bà cụ ăn xin. Đó là mẹ. Thôi rồi, lần này đích thực là mẹ, không nhầm được. Thắng. Quẹo ngoặt. Sang số. Những thao tác hoàn toàn bản năng, không dự liệu. Đó là nơi con đến, phải đến…. Mẹ bảo thế. 

Ơ, trạm xăng đây mà!

SỐ: 251 - NGUYÊN HƯƠNG

VIÊN NGỌC QUÝ

Ai học xong trước sẽ được ngồi kiệu đi chơi cùng với nhà vua và hoàng hậu, điều kiện nhà vua đưa ra là vậy. Quan Thầy Giáo thầm tính toán, người nối ngôi vua sẽ là hoàng tử anh, cho nên hãy để hoàng tử anh được khen là nhanh nhẹn thông minh và được đi chơi.

Quan Thầy Giáo bèn bí mật dạy riêng hoàng tử anh những điều mà hoàng tử em chưa được học, do đó mỗi khi làm bài, trong khi hoàng tử em suy nghĩ mãi chưa ra thì hoàng tử anh luôn là người làm xong rất nhanh. Vậy nên hoàng tử anh được ngợi khen thông minh và luôn được đi chơi đó đây, được nhìn ngắm bao cảnh đẹp, được ăn nhiều thức ngon vật lạ, được tặng nhiều đồ chơi quý hiếm.

Mỗi khi hoàng tử anh đi chơi thì hoàng tử em ra vườn với mấy chú chim.

-  Hôm nay ta ngốc làm bài chậm chạp quá – Hoàng tử em tâm sự.

-  Là lá la là lá la… - Hoàng yến hót vang chào đón hoàng tử em.

-  Tò tí te tò tí te… - Chích chòe thánh thót.

-  Từng tứng tưng từng tứng tưng… - Sơn ca réo rắt.

-  Có phải bọn mi khuyên ta đừng buồn không? Hiểu được lời chim hót thì chắc là ta được vui lắm - Hoàng tử em vừa nói vừa lấy bánh bẻ vụn, các chú chim sà xuống mổ lách chách.

Một đêm kia, hoàng tử em giật mình thức giấc vì tiếng chim tiếng chó sủa mèo kêu và tiếng tắc kè vang ra từ túi đồ chơi của hoàng tử anh.

Hoàng tử em mở túi ra thì thấy có một con chim họa mi, chẳng có con chó con mèo con tắc kè nào cả.

-  Xin cám ơn hoàng tử! – Câu nói vang lên véo von.

Hoàng tử em kinh ngạc:

-  Họa mi nói đó à?

-  Tôi là ca sĩ của loài chim – Họa mi nói – Tôi nghe và nói được tất cả các thứ tiếng của muôn loài. Lúc nãy tôi kêu cứu mà xa quá nên các bạn chim ngoài vườn không nghe, tôi bèn gọi chó mèo tắc kè nhưng bọn chúng đều ngủ say. Nếu không có hoàng tử thì tôi chết ngộp mất.

-  Sao mà họa mi lại ở trong túi này?

-  Thợ săn bắt được tôi dâng cho tể tướng, tể tướng nịnh nhà vua bèn tặng tôi cho hoàng tử anh. Tôi giả chết nằm ngay đơ, hoàng tử anh tưởng tôi là chim nhồi bông. Ồ, vẫn thường nghe người ta khen ngợi hoàng tử anh thông minh mà sao…

-  Ta không muốn nghe nói xấu hoàng tử anh của ta đâu nhé. Thôi, hãy bay đi. Đừng để thợ săn gặp lại.

Họa mi nhè ra một viên sỏi xù xì:

-  Vì hoàng tử có lòng thương loài chim, xin tặng viên ngọc này, nhét ngọc vào tai hoàng tử sẽ hiểu được lời chim hót.

Sáng ra, như thường lệ, quan Thầy Giáo dạy hai anh em học. Hoàng tử anh nhanh tay viết hết trang này qua trang kia, còn hoàng tử em thì nghĩ mãi vẫn chưa viết được gì. Bỗng hoàng tử em nghe giọng của hoàng yến từ vườn vọng vào:

-  Ôi à ôi à ôi à…

-  Chuyện gì? Chuyện gì? Chuyện gì? … - Bầy chim xôn xao.

Hoàng yến hạ giọng:

-  Tôi vừa nghe tể tướng bàn với bọn tạo phản rằng hôm nay, khi vua và hoàng hậu đưa hoàng tử anh đi dạo chơi thì tể tướng sẽ ngồi vào ngai vàng. Vua và hoàng hậu cùng hoàng tử anh sẽ bị quân bên ngoài chém chết...

Thật kinh khủng. Hoàng tử em vội đứng lên:

-  Thưa thầy cho em ra ngoài.

Là hoàng tử em định chạy đi báo cho vua và hoàng hậu biết.

Quan Thầy Giáo nghiêm khắc:

-  Chưa làm xong bài thì không được đi đâu hết.

Hoàng tử em lòng dạ như lửa đốt. Nhìn thấy hoàng tử anh viết sắp xong, hoàng tử em nói khẽ:

-  Anh ơi, vì sự an nguy của vương quốc và của anh em chúng ta, hãy đổi cho em bài làm của anh nhé.

-  Em nói gì vậy hả? – Hoàng tử anh cốc đầu hoàng tử em một cái rồi nhanh tay viết tiếp cho xong.

Hoàng tử em không biết làm sao cho hoàng tử anh hiểu, bèn nhân khi quan thầy giáo đi ra ngoài, hoàng tử em chụp bài của hoàng tử anh và xé đi.

-  Sao vậy hả? – Hoàng tử anh giận dữ cốc đầu hoàng tử em mấy cái thật mạnh.

Hoàng tử em cứ đợi hoàng tử anh viết lại vừa xong thì lại chụp xé đi và lại bị cốc đầu.

Quan Thầy Giáo rất bực mình bèn đi tâu với nhà vua:

-  Dạ thưa hoàng tử anh thông minh xuất chúng đã làm bài xong từ lâu nhưng cứ bị hoàng tử em xé bài đi.

Nhà vua nổi giận đích thân đến phòng học. Hoàng tử em mừng quá, vội đưa ra viên sỏi xù xì:

-  Thưa cha, xin cha hãy nghe chim nói…

Nhà vua quát lên:

-  Con học hành chậm chạp ghen tỵ xé bài của hoàng tử anh lại còn chim chóc gì hả?

-  Ôi thưa cha xin hãy nghe… - Hoàng tử em van nài - Rất khẩn cấp

Nhà vua nhét viên sỏi vào tai. Và cơn giận dữ đối với hoàng tử em ngay lập tức nhường chỗ cho nỗi đau đớn vì bị tể tướng phản bội.

Nhà vua kịp thời đập tan âm mưu phản loạn.

                      ****

Đúng như quan Thầy Giáo đoán, một ngày kia, già yếu, nhà vua nhường ngôi cho hoàng tử anh. Quan Thầy Giáo được phong làm Thượng Thư.

-  Này con – Nhà vua nói với hoàng tử em – Hãy giúp anh con nhé.

Quen được ăn chơi từ khi còn nhỏ, bây giờ lên ngôi hẳn là chơi bời thoả thích không ai dám ngăn cấm, nào ngờ lúc nào cũng phải nghe hoàng tử em thông báo những tin rất nhức đầu như là “Anh ơi, sơn ca vừa nói sắp hạn hán” hoặc là “Anh ơi chích chòe nói sắp lụt lội”, nhà vua trẻ bực bội lắm, bèn quát:

- Hãy đưa viên ngọc đây xem có đúng như lời em không?|
Hoàng tử em đưa ra viên sỏi xù xì, nhà vua trẻ cười to:

-  Xấu xí thế này mà là ngọc ư?

Vua nhét viên ngọc vào tai mình vừa lúc họa mi véo von “Nhà vua trẻ lười biếng quá ham chơi quá”. Vua nổi giận rút viên ngọc ra khỏi tai quăng vèo và ra lệnh đuổi hoàng tử em ra khỏi vương quốc.

Không còn ai dám nhắc nhở, nhà vua trẻ ngày càng ham chơi mọi việc giao phó cho quan Thượng Thư trông coi. Quan Thượng Thư tham lam vơ vét cho nên vương quốc ngày càng nghèo đói loạn lạc, binh lính nổi dậy đòi giết chết cả vua lẫn quan.

Vua phải giả làm người ăn xin để trốn thoát. Mỏi chân quá, vua ngồi bệt xuống bụi rậm. Một viên sỏi lăn tới chân vua. “Sao mà giống viên ngọc xấu xí hôm nào. Thử xem… biết đâu bọn chim có mưu kế giúp ta trị được bọn nổi loạn”, vua nhét viên sỏi vào tai và lắng tai nghe bầy chim sâu đậu trên cành “Ôi hoàng tử anh thông minh thông minh mà sao lại… Thật đáng tiếc thật đáng tiếc…”.